<title_newspaper="Sztandar Modych"> 
<title_article="Dzieje i obecny stan naszej wiedzy o wszechwiecie"> 
<author_1=dr Wodzimierz Zonn> 
<language=pl> 
<style=press> 
<year="1952">
<month="12">
<date=1952-12-24>
<period=d> 
<status=1_obieg>
<support=paper>
Teoria Kopernika nawietlajca w zasadzie tylko spraw naszego ukadu planetarnego, stworzya jednak doskonae warunki do rozwoju astronomii w ogle. Umieszczenie Ziemi we waciwym miejscu wszechwiata umoliwio naleyte wyjanienie tego wszystkiego, co obserwowano i obserwujemy na niebie. Nic te dziwnego, e po Koperniku astronomia rozwija si zacza w niebywaym tempie i osigna wysoki poziom umoliwiajcy przynajmniej w grubszych zarysach stworzenie sobie waciwego wyobraenia o wszechwiecie.
Treci jego jest materia wypeniajca przestrze. Materia jest w nieustannym ruchu, przybiera rne formy i ulega najrozmaitszym przemianom, ktrych przebieg jest czasom bardzo gwatowny, czasami bardzo powolny, trwajcy setki tysicy i nawet miliony lat. Jednak zawsze zgodny z oglnymi prawami rzdzcymi natur.
Jedno materialna wszechwiata
W tym wanie sensie mwimy dzi o jednoci materii i jednoci praw rzdzcych wszechwiatem. Gdziekolwiek bowiem spotykamy materi (a jest ona wszdzie), jest ona zoona z tych samych pierwiastkw, ktre znamy na Ziemi. Prawa tworzenia si zwizkw chemicznych z tych pierwiastkw, jak te i wszelkie procesy, jakim one ulegaj, s zawsze jednakowe, zalene jednak od warunkw, w jakich te procesy przebiegaj. Jedno bowiem nie jest identycznoci. Jedno prawo rzdzi ruchem kamienia wyrzuconego rk chopca i ruchem Ksiyca wok Ziemi: ruchy tych dwch cia s jednak bardzo odmienne; kamie trafia w okno, Ksiyc za obiega wok Ziemi. Te dwa fakty jednak wcale nie zaprzeczaj jednoci prawa cienia powszechnego, lecz je potwierdzaj.
Aby zda sobie spraw z rozmieszczenia przestrzennego cia, stanowicych znan nam cz Wszechwiata, najlepiej uciec si do modelu zmniejszajcego istniejcy stan rzeczy kilkaset miliardw razy. W tej skali Soce zamieni si w ziarnko grochu lub fasoli; planety stan si maymi ziarnkami maku ledwie widocznymi okiem nieuzbrojonym. W tej skali nasz ukad planetarny bdzie mia rozmiary pokoju, w rodku ktrego znajdzie si ziarnko grochu  Soce, planety za bd kry w rnych odlegociach od niego. 
</support> 
</status> 
</period> 
</date> 
</month> 
</year> 
</style> 
</language> 
</author_1> 
</title_article> 
</title_newspaper> 
